Παραπονούμενοι για πόνο στις αρθρώσεις, ορισμένοι ασθενείς αντιμετωπίζουν τη διάγνωση «αρθρίτιδας», άλλοι - «αρθρίτιδα». Όταν συναντιούνται, έχοντας ανταλλάξει περιγραφές των συμπτωμάτων τους σε μια συνομιλία, ξαφνικά καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει μόνο μία ασθένεια, αφού εκδηλώνεται σχεδόν πανομοιότυπα και στις δύο περιπτώσεις! Τίθεται το ερώτημα: ποιες είναι, λοιπόν, οι διαφορές μεταξύ αρθρίτιδας και αρθρίτιδας; Πράγματι, πολλοί άνθρωποι συγχέουν αυτές τις ασθένειες, αλλά παρά την ομοιότητα των συμπτωμάτων, η αρθρίτιδα και η αρθρίτιδα είναι διαφορετικές ασθένειες με σημαντικές διαφορές στην κλινική πορεία. Δηλαδή, η κατανόηση της αιτίας της νόσου, του μηχανισμού εμφάνισης και ανάπτυξής της οδηγεί σε αποτελεσματική θεραπεία.
Αρθρίτιδα και αρθρίτιδα: τι κοινό έχουν
Η εμφάνιση αρθρίτιδας και αρθρίτιδας μπορεί να προκληθεί είτε από έναν μόνο παράγοντα είτε από συνδυασμό πολλών αιτιών. Και οι δύο ασθένειες μπορεί να αναπτυχθούν υπό την επίδραση, για παράδειγμα, τραυματισμού ή διαβήτη. Και στις δύο περιπτώσεις, οι ασθενείς εμφανίζουν εκφυλιστικές-δυστροφικές αλλαγές στον αρθρικό χόνδρο, οι οποίες οδηγούν σε έντονο πόνο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε περιορισμένη κινητικότητα. Στόχος των ασθενειών είναι οι αρθρώσεις και οι περιαρθρικοί ιστοί του σώματος, ιδιαίτερα η άρθρωση του γόνατος. Οι ασθενείς, μερικές φορές ξεπερνώντας τον πόνο, φροντίζουν τον εαυτό τους και χωρίς αποτελεσματική θεραπεία, όλες οι προσπάθειές τους πέφτουν στο κενό. Ο ασθενής χάνει την ικανότητα εργασίας του και αντ' αυτού αποκτά αναπηρία.
Σύμφωνα με την αποδεκτή ταξινόμηση ICD-10, η αρθρίτιδα και η αρθρίτιδα συνδυάζονται σε μια υποομάδα «Αρθροπάθεια» - διαταραχές που επηρεάζουν κυρίως τις περιφερικές αρθρώσεις (άκρα).
Αρθρίτιδα και αρθρίτιδα: διαφορές
Μερικές φορές είναι αδύνατο να προσδιοριστεί με ακρίβεια το έναυσμα που ξεκίνησε μία από αυτές τις δύο ασθένειες, αλλά οι συνέπειες εξελίσσονται τα ίδια: πόνος και δυσκαμψία γίνονται αισθητές στην άρθρωση, οίδημα, οίδημα, ερυθρότητα, υπεραιμία του δέρματος στην πληγείσα περιοχή κ.λπ.
Η κύρια διαφορά είναι ότι εάν η άμεση αιτία της αρθρώσεως είναι μηχανική βλάβη, υπερβολικό ή δυσανάλογο φορτίο στην αρθρική συσκευή, αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία, τότε η αρθρίτιδα εκδηλώνεται ως φλεγμονώδης διαδικασία στην άρθρωση και στους περιαρθρικούς ιστούς. Με την αρθροπάθεια, οι μετρήσεις αίματος είναι φυσιολογικές, δεν συμβαίνει βλάβη σε άλλα όργανα και συστήματα. Με την αρθρίτιδα, παρατηρείται η αντίθετη εικόνα: στο αίμα θα ανιχνευθούν ειδικές πρωτεΐνες, αυξημένο ESR και λευκοκύτταρα. Η παθολογική διαδικασία περιλαμβάνει την καρδιά, τα νεφρά και το ουρογεννητικό σύστημα.
Μια άλλη διαφορά είναι ότι η αρθροπάθεια επηρεάζει κυρίως τις αρθρώσεις του γόνατος και του ισχίου, οι οποίες φέρουν μεγάλο υποστηρικτικό σταθεροποιητικό φορτίο. Η αρθρίτιδα προτιμά τις μικρές αρθρώσεις των χεριών, των ποδιών, της άρθρωσης του καρπού και λιγότερο συχνά επηρεάζει τον αγκώνα, το γόνατο και το ισχίο.
Τι προκαλεί την αρθροπάθεια;
Η αρθροπάθεια ορίζεται από τους ειδικούς ως μια μη φλεγμονώδης νόσος των αρθρώσεων που έχει χρόνια και προοδευτική πορεία. Ως αποτέλεσμα εκφυλιστικών-δυστροφικών αλλαγών, ο αρθρικός χόνδρος καταστρέφεται. Η αρθροπάθεια συχνά συνοδεύεται από φλεγμονή της αρθρικής μεμβράνης των αρθρώσεων ή των συνδέσμων (αρθρίτιδα), η οποία επίσης συμβάλλει αυξάνοντας την καταστροφή των αρθρικών δομών.
Ακριβώς λόγω αρθρίτιδας είναι που στην αγγλόφωνη ιατρική βιβλιογραφία η οστεοαρθρίτιδα ονομάζεται οστεοαρθρίτιδα, χρησιμοποιώντας το επίθημα «-itis» ως ένδειξη της παρουσίας μιας φλεγμονώδους διαδικασίας. Αν και η αρθρίτιδα δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αρθροπάθειας, μπορεί να εμφανιστεί χωρίς αυτήν.
Πιστεύεται ότι η αρθροπάθεια είναι η παρτίδα των ηλικιωμένων. Πράγματι, με την ηλικία, ο κίνδυνος βλάβης των αρθρώσεων αυξάνεται σταθερά, αλλά οι αθλητές διατρέχουν επίσης υψηλό κίνδυνο να προσβληθούν από τη νόσο λόγω υπερβολικής σωματικής καταπόνησης ή κακής τεχνικής, όπως ασκήσεις δύναμης. Επιπλέον, η καταστροφή της αρθρικής-συνδετικής συσκευής μπορεί να οδηγήσει σε:
- κληρονομική προδιάθεση,
- συγγενείς ή επίκτητες παθολογίες ανάπτυξης της άρθρωσης (δυσπλασία, αποκόλληση της επίφυσης του οστού, αρθρική υπερκινητικότητα κ.λπ.),
- η παρουσία μεταβολικών και ορμονικών διαταραχών όπως ο σακχαρώδης διαβήτης,
- υπέρβαρο και παχυσαρκία.
Δανοί επιστήμονες διεξήγαγαν μια μελέτη παραγόντων κινδύνου για πρωτοπαθή οστεοαρθρίτιδα των αρθρώσεων του ισχίου και του γόνατος. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι οι γενετικοί παράγοντες και το περιβάλλον έχουν διαφορετικές επιπτώσεις στις μεγάλες αρθρώσεις που φέρουν βάρος. Όσον αφορά την άρθρωση του ισχίου, οι πιο σημαντικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της παθολογίας είναι τα γενετικά (47%) και τα περιβαλλοντικά (22%) συστατικά. Εν τω μεταξύ, για την ανάπτυξη της ίδιας παθολογίας στην άρθρωση του γόνατος, μεγάλη σημασία έχουν οι διαφορές ηλικίας και φύλου, ιδιαίτερα μετά τα 50 χρόνια, καθώς και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Η καταστροφή του χόνδρινου ιστού μπορεί επίσης να αναπτυχθεί ως αποτέλεσμα φλεγμονωδών ασθενειών των οστών και των αρθρώσεων (ουρική αρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα κ.λπ.).
Τι είναι η αρθρίτιδα;
Η αρθρίτιδα αναφέρεται συνήθως ως ολόκληρο το φάσμα των φλεγμονωδών ασθενειών των αρθρώσεων. Εάν η ασθένεια επηρεάζει μια άρθρωση, είναι μονοαρθρίτιδα. περισσότερα από ένα είναι πολυαρθρίτιδα. Η αρθρίτιδα διακρίνεται ως ανεξάρτητες ασθένειες και ως εκδήλωση άλλων παθολογιών. Στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για ρευματοειδή, σηπτική αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα. Στο δεύτερο - για την ψωριασική και αντιδραστική αρθρίτιδα. Η φλεγμονώδης διαδικασία στις αρθρώσεις μπορεί επίσης να είναι συνέπεια της ηπατίτιδας, της νόσου του Lyme (βορρελίωση που μεταδίδεται από κρότωνες) ή της κοκκιωμάτωσης.
Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια αυτοάνοση ασθένεια όπου το ανοσοποιητικό σύστημα ενός ατόμου επιτίθεται κατά λάθος στον ιστό του ίδιου του σώματός του. Σε αυτή την περίπτωση, εκτός από τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις σε άλλα όργανα, εμφανίζεται φλεγμονή της αρθρικής μεμβράνης των αρθρώσεων χωρίς τη διείσδυση μικροβιακού παθογόνου σε αυτήν. Η άρθρωση πρήζεται, εμφανίζεται πόνος και η κινητικότητα είναι μειωμένη.
Μια άλλη μορφή αρθρίτιδας είναι η ουρική αρθρίτιδα, μια συστηματική ασθένεια που οφείλεται σε ακατάλληλο μεταβολισμό. Η περίσσεια ουρικού οξέος κατακάθεται στην αρθρική επιφάνεια, προκαλώντας φλεγμονή. Η κληρονομικότητα, οι ορμονικοί παράγοντες (οι άντρες αρρωσταίνουν στις περισσότερες περιπτώσεις) και η κακή διατροφή έχουν μεγάλη σημασία για την ανάπτυξη της νόσου. Η ουρική αρθρίτιδα συχνά συγχέεται με βλάβες αρθροπάθειας στην περιοχή του μεγάλου δακτύλου.
Η ανάπτυξη ορισμένων τύπων αρθρίτιδας προκαλείται από τη διείσδυση παθογόνων μικροοργανισμών στον χώρο της άρθρωσης, πιο συχνά βακτηρίων.